Γενικοί Στόχοι Προγράμματος
Ανάπτυξη Περιβαλλοντικής Συνείδησης:
Να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τα οικολογικά
προβλήματα, ενισχύοντας την κατανόηση της επίδρασης που έχουν οι δράσεις μας στο
περιβάλλον.
Δημιουργία Δεξιοτήτων Διαχείρισης Πόρων:
Να διδάξει στους μαθητές πώς να διαχειρίζονται τους φυσικούς πόρους (ενέργεια, νερό, υλικά) με
υπεύθυνο και βιώσιμο τρόπο.
Ενδυνάμωση Κριτικής Σκέψης:
Να προάγει την ικανότητα των μαθητών να σκέφτονται κριτικά όσον αφορά με τις καταναλωτικές
τους συνήθειες και να αναγνωρίζουν τις συνέπειες των επιλογών τους.
Εφαρμογή Θεωρίας στην Πράξη:
Να δώσει στους μαθητές πρακτικά εργαλεία και γνώσεις, ώστε να μπορούν να εφαρμόσουν τις
θεωρητικές γνώσεις τους σε πραγματικές καταστάσεις στο σχολείο και στην κοινότητα.
Ενθάρρυνση Δράσης:
Να κινητοποιήσει τους μαθητές, ώστε να αναλάβουν δράση για τη μείωση του οικολογικού τους
αποτυπώματος, εφαρμόζοντας βιώσιμες πρακτικές στην καθημερινότητά τους, τόσο στο σχολείο
όσο και στο σπίτι.
Καλλιέργεια Συνεργασίας:
Ενίσχυση της Δημιουργικότητας:

Οικολογικό Αποτύπωμα των Σχολικών Μονάδων
Το οικολογικό αποτύπωμα μιας σχολικής μονάδας είναι συχνά μεγαλύτερο από όσο νομίζουμε. Από
την ενέργεια που καταναλώνεται για τον φωτισμό και τη θέρμανση των αιθουσών, μέχρι το χαρτί και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία, οι σχολικές δραστηριότητες ασκούν σημαντική πίεση στους φυσικούς πόρους. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, η σπατάλη νερού, η μαζική παραγωγή απορριμμάτων (κυρίως πλαστικών και χαρτιών) και η έλλειψη ανακύκλωσης είναι μόνο μερικές από τις ενέργειες που συμβάλλουν στο συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα των σχολείων.
Γιατί είναι αυτό σημαντικό; Διότι τα σχολεία δεν είναι μόνο χώροι μάθησης, αλλά και μέρη όπου οι
μαθητές αναπτύσσουν συνήθειες και αξίες που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή. Δίνοντας το
παράδειγμα και εφαρμόζοντας βιώσιμες πρακτικές, τα σχολεία έχουν τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν μια γενιά μαθητών που θα είναι πιο ευαισθητοποιημένοι για τα περιβαλλοντικά ζητήματα και θα γνωρίζουν τρόπους να μειώνουν το δικό τους οικολογικό αποτύπωμα

Στο νηπιαγωγείο μας θα εξερευνήσουμε τέσσερις κρίσιμους τομείς: Ενέργεια, Ψηφιακό Αποτύπωμα, Υδατικό Αποτύπωμα και Απορρίμματα κατά την διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Υδατικό Αποτύπωμα
Ειδικοί Στόχοι:
• Κατανόηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Υπερκατανάλωσης Νερού:
Να κατανοήσουν πώς η υπερκατανάλωση και η ρύπανση του νερού επηρεάζουν τα
οικοσυστήματα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
• Γνώση των Μεθόδων Εξοικονόμησης Νερού: Να ενημερωθούν για πρακτικές
και τεχνολογίες που μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση νερού, όπως η χρήση
εξοπλισμού εξοικονόμησης, οι συνήθειες που μειώνουν τη σπατάλη και οι λύσεις
επαναχρησιμοποίησης.
• Μέτρηση και Αξιολόγηση της Κατανάλωσης Νερού: Να μπορούν να μετρούν και να καταγράφουν τη χρήση νερού στο σχολείο και στο σπίτι, να αναλύουν τα δεδομένα και να εντοπίζουν περιπτώσεις όπου μπορεί να γίνει εξοικονόμηση.
• Εφαρμογή Πρακτικών Εξοικονόμησης Νερού: Να υιοθετήσουν και να εφαρμόζουν
καθημερινές πρακτικές εξοικονόμησης, όπως η μείωση της σπατάλης κατά τη χρήση
της βρύσης, ορθολογική χρήση του νερού για καθαρισμούς και κηπουρική κ.ά.
• Σχεδιασμός και Υλοποίηση Δράσεων Ευαισθητοποίησης: Να συμμετέχουν σε
πρωτοβουλίες που προάγουν την ορθολογική χρήση του νερού, ευαισθητοποιώντας τους
συμμαθητές, την οικογένεια και την κοινότητα για τη σημασία της εξοικονόμησης νερού.
• Κριτική Σκέψη και Λήψη Αποφάσεων: Να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης,
ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για τη χρήση και διαχείριση του νερού,
λαμβάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.

Δείκτης 3: Σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης και εξοικονόμησης
Οι μαθητές θα εντοπίσουν υπάρχουσες καλές πρακτικές εξοικονόμησης νερού στο σχολείο και θα
προτείνουν επιπλέον μέτρα για βελτίωση, αναπτύσσοντας περιβαλλοντική συνείδηση και δεξιότητες
επίλυσης προβλημάτων.

Τα παιδιά προβληματίζονται για την σημασία του νερού στη ζωή τους, μοιράζονται τις εμπειρίες τους και τις σκέψεις τους. Καταλήγουν σε συμπεράσματα και στην συνέχεια αναζητούν εικόνες στο διαδίκτυο που οπτικοποιούν τις προτάσεις τους. Ομαδοποιούν τις εικόνες σε δυο ομάδες: Σε τι βοηθάει τη Γη η ύπαρξη νερού- Τι συμβαίνει στη Γη όταν δεν υπάρχει νερό (π.χ πονοκέφαλο)

Συζητούν για την ανάγκη εξοικονόμησης νερού και τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης.

Δίνεται ένα ερωτηματολόγιο  στους γονείς σχετικά με την κατανάλωση νερού στο σπίτι

Η αποκωδικοποίηση του ερωτηματολογίου δίνεται στα παιδιά με ένα οπτικοποιημένο πίνακα

Παρατηρούν τι συμβαίνει στο σχολείο τους σχετικά με την εξοικονόμηση νερού

Δημιουργούν με την βοήθεια της νηπιαγωγού τον παρακάτω πίνακα:

Παρουσιάζουν, σχολιάζουν και κοινοποιούν τα ευρήματά τους.

Με βάση τις παρατηρήσεις τους, προτείνουν μέτρα βελτίωσης για την εξοικονόμηση νερού. Καθώς δεν είναι δυνατό να αντικατασταθούν τα παλιά καζανάκια παίρνουν πρωτοβουλία για τις παρακάτω προτάσεις:

Κυκλώνουν που καταναλώνουν νερό στο σχολείο.

Φτιάχνουν ένα πίνακα στο σχολείο οπτικοποιημένο  για την εξοικονόμηση νερού, (σταγόνες με τροπους προστασίας που τους τοποθετούμε σε διάφορα σημεία μεσα στη τάξη)

Δημιουργία αφίσας για την ενημέρωσης σχετικά με το ΥΔΑΤΙΚΟ ΑΠΟΤΎΠΩΜΑ

Δημιουργία φυλλάδιού ενημερωτικού για την εξοικονόμηση νερου

Το ενημερωτικό φυλλάδιο γίνεται και ψηφιακό για την ευαισθητοποίηση της ευρύτερης κοινότητας

https://www.storyjumper.com/book/read/168783071/untitled

Τα παιδιά μαζεύουν το βρόχινο νερό και το χρησιμοποιούν στη τάξη για διάφορες χρήσεις.

Μια ιδέα είναι το πλύσιμο των ρούχων των κουκλών του κουκλόσπιτου με το βρόχινο νερό

Δίνουν οδηγίες στους γονείς για εξοικονόμηση νερού 

Tα παιδιά αποφασίζουν να γίνουν φρουροί του νερου και να προσέχουν το νερό και παίρνουν κονκαρδες .

Παιχνίδι με την μελισσούλα

Τα παιδιά προγραμματίζουν την μελισσούλα την μελισσούλα να συναντήσει τις χαρούμενες σταγονούλες

Κατασκευάζουν την δική τους χαρούμενη σταγονούλα

ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ

Ειδικοί Στόχοι:

• Κατανόηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Απορριμμάτων: Να
κατανοήσουν ότι η ανεξέλεγκτη παραγωγή απορριμμάτων επιβαρύνει το περιβάλλον,
προκαλώντας ρύπανση του εδάφους, των υδάτων και της ατμόσφαιρας και έχει
επιπτώσεις στην υγεία.
• Γνώση των Μεθόδων Μείωσης Απορριμμάτων: Να μάθουν συγκεκριμένες πρακτικές
για τη μείωση της παραγωγής απορριμμάτων, όπως η επαναχρησιμοποίηση
αντικειμένων, η ανακύκλωση και η κομποστοποίηση.
• Αξιολόγηση της Παραγωγής Απορριμμάτων: Να μπορούν να μετρούν και να
καταγράφουν την ποσότητα απορριμμάτων που παράγουν στο σχολείο και στο σπίτι
τους, να αναλύουν το είδος και την ποσότητα τους, να εντοπίζουν τις πηγές τους και να
εφαρμόζουν μεθόδους περιορισμού.
• Εφαρμογή Πρακτικών Μείωσης Απορριμμάτων: Να υιοθετήσουν και να εφαρμόζουν
πρακτικές μείωσης απορριμμάτων στην καθημερινή τους ζωή, όπως η αποφυγή
προϊόντων μίας χρήσης, η επαναχρησιμοποίηση και η σωστή ανακύκλωση των υλικών.

• Σχεδιασμός και Υλοποίηση Δράσεων Ευαισθητοποίησης: Να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των συμμαθητών τους, της οικογένειας και της κοινότητας για τη σημασία της διαχείρισης απορριμμάτων. Να συμμετέχουν σε προγράμματα και δράσεις που προάγουν τη μείωση των απορριμμάτων.
• Ανάπτυξη Κριτικής Σκέψης και Λήψη Αποφάσεων: Να καλλιεργούν κριτική σκέψη και να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για τη διαχείριση των απορριμμάτων, που βασίζονται σε περιβαλλοντικά κριτήρια και βέλτιστες πρακτικές

Η κυρία Ανακυκλωσούλα ενημερώνει τα παιδιά για την χρησιμότητα της για το Περιβάλλον. Μαθαίνει τα παιδιά ποια είναι τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα και τι πρέπει να ρίχνουν στους μπλε κάδους. Τους δείχνει τα μη ανακυκλώσιμα απορρίμματα και τα επικίνδυνα απορρίμματα.

ΔΕΙΚΤΗΣ 1: ΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΔΟΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Τα παιδιά παρατηρούν τη θέση των κάδων απορριμμάτων (π.χ. σε
κάθε αίθουσα, στους κοινόχρηστους εσωτερικούς χώρους, στην αυλή), το είδος τους
(απορριμμάτων, ανακύκλωσης, οργανικών υλικών κ.α.), ο αριθμός τους, η χωρητικότητά
τους και η κατάστασή τους – π.χ. είναι επαρκείς, λειτουργικοί, καθαροί, ευδιάκριτοι και με το
κατάλληλο χρώμα για κάθε κατηγορία απορριμμάτων.
Ανακύκλωση Μπαταριών: Οι μαθητές εντοπίζουν αν υπάρχουν δοχεία
συλλογής μπαταριών στο σχολείο.
Κομποστοποίηση: Οι μαθητές θα πρέπει να δουν εάν υπάρχει σύστημα
κομποστοποίησης (π.χ. κομποστοποιητές στην αυλή ή σε άλλες περιοχές του σχολείου) και
πόσο συχνά χρησιμοποιείται.

Κάδοι για υπολείμματα τροφίμων στους οποίους τα παιδιά θα τοποθετηθούν τρόφιμα που δεν καταναλώθηκαν και κατέληξαν σε αυτούς

Αναλύουν την τρέχουσα κατάσταση των κάδων απορριμμάτων στο σχολείο με στόχο την πρόταση νέων πρωτοβουλιών για πιθανή εγκατάσταση περισσότερων κάδων ή/και μετακίνηση των υπάρχοντων σε πιο σωστά σημεία και δημιουργούν το παρακάτω πίνακα

Δείκτης 2: Συνολικός Όγκος ή Μάζα Απορριμμάτων

Η Ανακυκλωσουλα παίζει με τα παιδιά παιχνίδι διαχωρισμού των σκουπιδιών ( κινητές καρτέλες με ανακυκλώσιμα υλικά) στην σωστή κατηγορία (Μάθηση μέσω Παιχνιδιού)

Φέρνουν ανακυκλώσιμα απορρίμματα από το σπίτι και τα κατηγοριοποιούν (δράση στο σχολείο)

Καταμέτρηση των απορριμμάτων στο σχολείο
Για να μπορέσουν τα παιδιά να παρακολουθήσουν και να αξιολογήσουν την πρόοδό τους στη μείωση των απορριμμάτων, αποφασίζουν ένα σύστημα μέτρησης που θα καταγράφει και θα παρακολουθεί τον όγκο των απορριμμάτων σε καθημερινή βάση. Τα παιδιά οργανωμένα σε ομάδες, αναλαμβάνουν μια φορά την ημέρα την καταγραφή των απορριμμάτων που παράγονται στο σχολείο, αναλύοντας τα δεδομένα σε διάφορες κατηγορίες, όπως τα ανακυκλώσιμα υλικά, τα οργανικά απορρίμματα και τα υπολείμματα τροφίμων. Δοκιμάζουν την ζυγαριά .Αποφασίζουν όμως λόγω της ηλικίας των παιδιών να μετρήσουν συμβολικά τη μάζα με τα ίδια τα αντικείμενα χωρίς τη ζυγαριά.

Τα παιδιά συνεχίζουν την καταγραφή για όλη την εβδομάδα και, στη συνέχεια, συγκρίνουν τα
δεδομένα στο τέλος της εβδομάδας ώστε να προσδιορίσουν ποια κατηγορία απορριμμάτων χρειάζεται περισσότερη προσοχή και δράση για τη μείωση της ποσότητας.

Μετά από μιας εβδομάδας καταγραφή παρατηρείται ότι τα πλαστικά μπουκάλια νερού είναι αρκετά σε αριθμό καθώς και τα χαρτιά που πετιούνται στο κάδο. Τα Παιδιά τα κομποστοποιημένα υλικά επειδή δεν υπαρχει κάδος τα ρίχνουν στον απλό κάδο με τα υπολείμματα τροφίμων. Κυρίως είναι μπανανόφλουδες από το πρωινό, χαρτί κουζίνας ξερά φύλλα από την αυλή και κατακάθι καφέ που πίνουν οι κυρίες.).

Επειδή δεν υπάρχει κάδος για κομποστοποίηση ακόμα, τα παιδιά δημιουργούν ένα αυτοσχέδιο κάδο για να τοποθετούν τα σχετικά απορρίμματα. Οπτικοποιούν όσα επιτρέπονται να ρίχνουν στο κομποστοποιητή

Οπτικοποιούν και τι απορρίμματα πρέπει να ρίχνουν στο κάδο ανακύκλωσης και στον απλό κάδο

Δείκτης 3: Σχέδιο διαχείρισης απορριμμάτων

Ανάπτυξη στρατηγικής μείωσης

Φύλλο εργασίας: στρατηγικές για τη μείωση Απορριμμάτων στο νηπιαγωγείο

Μετά από ένα μήνα τα παιδιά έχουν κάνει σημαντική πρόοδο. Το ποσοστό ανακύκλωσης έχει αυξηθεί στο 80% και γίνεται πολύ καλή κατηγοριοποίηση των απορριμμάτων. Εκτός από την ανακύκλωση των απορριμμάτων στο σχολείο η Δευτέρα μετά από απόφαση των ίδιων των παιδιών έχει ονομαστεί η ημέρα της Ανακύκλωσης όπου φέρνουν από το σπίτι σκουπίδια και να ρίχνουν στους ανάλογους κάδους.

Οπτικός Έλεγχος”Ντετεκτίβ του Πλαστικού”: Συγκέντρωση και καταγραφή των πλαστικών απορριμμάτων μιας εβδομάδας. Συλλογή δεδομένων

Τα παιδιά αναλύοντας την προέλευση των απορριμάτων στη τάξη παρατηρούν ότι τα περισσότερα σκουπίδια είναι τα πλαστικά, μπουκάλια νερού, τάπερ μιας χρήσης και πλαστικές σακούλες. Η εβδομαδιαία καταγραφή των παιδιών το αποδεικνύει:

Θέσπιση Στόχων               Συζήτηση στην Ολομέλεια: Με βάση την έρευνα, τα παιδιά αποφασίζουν να τα  μειώσουν ή να τα  αντικαταστήσουν άμεσα.

Τα παιδιά αποφασίζουν την πολιτική μείωσης πλαστικού που θα ακολουθήσει το σχολείο τους και την οπτικοποιούν. Αξιοποιούν τη βοήθεια της τεχνικής νοημοσύνης.

Τα παιδιά με την παράσταση κουκλοθεάτρου προτείνουν τρόπους μείωσης των πλαστικών στο νηπιαγωγείο :

https://drive.google.com/file/d/1XdC6wEyWy9dVWYtfqO23rY4PLF61kf8v/view?usp=drive_link

Εφαρμογή της Απόφασης: Ενημέρωση γονέων να αντικαταστήσουν:

Κατάρτιση Σχεδίου          Σύνταξης ενός μικρού “πρωτοκόλλου” (με εικόνες) για το πώς θα αντικατασταθούν τα πλαστικά απορρίμματα

 

Εφαρμογή αλλαγών και υιοθέτηση νέων, βιώσιμων πρακτικών στο νηπιαγωγείο.

Αντικατάσταση Προϊόντων          

Δημιουργική Επαναχρησιμοποίηση

• Αντικατάσταση πλαστικής σακούλας με τσάντες πολλαπλών χρήσεων
• Αντικατάσταση πλαστικού μπουκαλιού με μπουκάλι μπολλαπλών χρήσεων
• Αντικατάσταση πλαστικου φαγητοδοχείου με φαγητοδοχείο πολλαπλών χρήσεων

Οργάνωση εργαστηρίου κατασκευών με άχρηστα πλαστικά υλικά (π.χ., μπουκάλια,) για τη δημιουργία παιχνιδιών για το σχολείο.

Δίνουν στα πλαστικά απορρίμματα νέα ζωή: Κουκλες από πλαστικά μπουκάλια. Αποφασίζουν για το χαρακτήρα της κάθε κούκλας και τους δίνουν και ένα όνομα:

• Ανακυκλωσούλα,
• Περιβάλλον
• η χαρά της καθαρής θάλασσας
• η λύπη της γης που είναι γεμάτη σκουπίδια
• ο φόβος της γης μήπως γεμίσει πάλι πλαστικά
• ο θυμός της γης που πνίγεται από τα πλαστικά
• η έκπληξη της φύσης που βλέπει ότι δεν υπάρχουν σκουπίδια
• η αηδία των ψαριών που βλέπουν σκουπίδια στο καθαρό νερό τους
• ο ενθουσιασμός των παιδιών δίνουν νέα ζωή στα σκουπίδια

Τα παιδιά ζωντανεύουν τις κούκλες αυτοσχεδιάζοντας και εκφράζουν όσα έχουν μάθει

Τ παιδιά αφού παίξουν με τους αριθμούς από το 1-5 γράφουν πάνω σε πλαστικά μπουκάλια οι αριθμοί από το 1-5 και οι αντίστοιχες κουκίδες των αριθμών. Στη συνέχεια παίζουν το γνωστό σε όλους παιχνίδι μπόουλινγκ. Πετούν την μπάλα ρίχνοντας όσα περισσότερα μπουκάλια γίνεται. Προσθέτουν τους αριθμούς και γράφουν τον συνολικό αριθμό .

Τα παιδιά εκτός από τα πλαστικά απορρίμματα προχωρουν και σε επαναχρησιμοποίηση χαρτιού στο νηπιαγωγείο. Όλα τα κομμάτια χαρτιού που περισσεύουν μετατρέπονται σε πολύτιμους θησαυρούς για πολλά άλλα έργα τέχνης

Τα παιδιά επισκέπτονται σε συνεργασία με την ΔΙΑΝΟΧ το ΚΔΑΥ και με βιωματικό τρόπο μαθαίνουν πως η θεωρία της ανακύκλωσης γίνεται πράξη. Βλέπουν από κοντά πως τα υλικά διαχωρίζονται και μεταμορφώνονται σε δευτερογενείς πρώτες ύλες. Τα παιδιά γίνονται οι καλύτεροι πρεσβευτές των ορθών πρακτικών ανακύκλωσης, μεταφέροντας τις γνώσεις και την υπευθυνότητα σε όλη την οικογένεια.

Τα παιδιά ζωγραφίζουν τις τσάντες τους πολλαπλής χρήσης και τις μεταμορφώνουν σε μικρά έργα τέχνης .

ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΑΝΘΡΑΚΑ

Ειδικοί Στόχοι:

• Κατανόηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατά τη χρήση των Τεχνολογιών
  Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ): Να κατανοήσουν ότι οι ΤΠΕ δεν είναι και
  τόσο «άυλες». Κάθε τομέας τους καταναλώνει ενέργεια και πόρους και εκπέμπει
  πολλούς ρύπους.
• Γνώση των Μεθόδων Εξοικονόμησης Ενέργειας: Να ενημερωθούν για συγκεκριμένες μεθόδους και τεχνικές, που μπορούν να εφαρμοστούν για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας από τις ΤΠΕ.
• Εφαρμογή Πρακτικών Εξοικονόμησης Ενέργειας και Πόρων: Να εφαρμόζουν τις προτεινόμενες οδηγίες εξοικονόμησης ενέργειας και πόρων. Σχεδιασμός και Υλοποίηση Δράσεων Ευαισθητοποίησης: Να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των συμμαθητών/ριών τους, της οικογένειας και της κοινότητας, όσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας και πόρων στον ψηφιακό τομέα.
• Κριτική Σκέψη και Λήψη Αποφάσεων: Να αναπτύξουν κριτική σκέψη και να λαμβάνουν
  τεκμηριωμένες αποφάσεις που σχετίζονται με τη χρήση των ΤΠΕ

Δείκτης 2: Προβολή βίντεο

Οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν με στόχο τα παιδιά να κατανοήσουν, σε επίπεδο κατάλληλο για την ηλικία τους, ότι η άσκοπη και παρατεταμένη χρήση βίντεο και οθονών καταναλώνει ενέργεια, ενώ η στοχευμένη, σύντομη και υπεύθυνη χρήση συμβάλλει στη μείωση του ενεργειακού και ανθρακικού αποτυπώματος του σχολείου.

Γνωριμία με τον υπολογιστή και την κατανάλωση ενέργειας

Τι κάναμε:
Τα παιδιά παρατήρησαν τον υπολογιστή και συζητήσαμε πότε τον ανοίγουμε και πότε τον κλείνουμε. Με απλή γλώσσα εξηγήθηκε ότι ο υπολογιστής «πίνει ρεύμα» όταν είναι ανοιχτός. Η δραστηριότητα Θέτει τη βάση για να κατανοήσουν ότι κάθε λεπτό προβολής βίντεο σημαίνει κατανάλωση ενέργειας, άρα δεν αφήνουμε τις οθόνες ανοιχτές χωρίς λόγο.

Σωστή και λάθος χρήση βίντεο

Τα παιδιά παρακολούθησαν εικόνες (π.χ. οθόνη ανοιχτή χωρίς να βλέπουμε / βίντεο που μας μαθαίνει κάτι). Έπαιξαν παιχνίδι «σωστό – λάθος».Διαχωρίζεται ξεκάθαρα η εκπαιδευτική προβολή βίντεο από την άσκοπη προβολή, που αυξάνει άσκοπα το ψηφιακό αποτύπωμα.

Στοχευμένη προβολή σύντομου εκπαιδευτικού βίντεο

Προβλήθηκε πολύ σύντομο εκπαιδευτικό βίντεο με συγκεκριμένο μαθησιακό σκοπό. Πριν την προβολή, τα παιδιά γνώριζαν γιατί το βλέπουμε και μετά το βίντεο ακολούθησε συζήτηση.

Εφαρμόστηκε η αρχή:
👉 «Βλέπουμε βίντεο μόνο όσο χρειάζεται για να μάθουμε κάτι»,
μειώνοντας τον χρόνο προβολής και άρα την κατανάλωση ενέργειας.

Σύγκριση: παίζω βίντεο ή σβήνω την οθόνη

Τα παιδιά κλήθηκαν να αποφασίσουν αν πρέπει να πατήσουν play ή stop σε διαφορετικές περιπτώσεις.Καλλιεργείται η λήψη απόφασης για περιορισμό της προβολής βίντεο, αποφεύγοντας άσκοπη κατανάλωση ενέργειας.

Καταγραφή του χρόνου κατανάλωσης ενέργειας.

Ο μπλε κύκλος αντιστοιχεί στη χρήση ψηφιακών συσκευών την ημέρα. 5 κύκλοι μια εβδομάδα.Στην αρχή χρησιμοποιούμε όλες τις ψηφισκές συσκευές καθημερινά. Στην συνέχεια αλλοτε τον υπολογιστή και άλλοτ το λαπτοπ. Ο διαδραστικός πίνακας χρησιμοποιείται καθημερινά.

Δείκτης ενεργειακής χρήσης ΤΠΕ τάξης

Πόσες πράσινες ψηφιακές και κόκκινες στιγμές έχουμε

Πρώτη καταγραφή. Επόμενες καταγραφές

Ο στόχος μας δεν είναι το μηδέν οθόνες, αλλά λιγότερες _ πιο ουσιαστικές_ κοινές οθόνες.

Βασικά ερωτήματα:

• Πότε βοηθήσαμε περισσότερο τη γη;

• πότε θα μπορούσαμε να μην ανοίξουμε οθόνη;
• πως θα κάνουμε περισσότερες τις πράσινες στιγμές;

Παιχνίδι αποφάσεων με ΤΠΕ

Μέσα από απλά σενάρια τα παιδιά επέλεγαν αν θα χρησιμοποιήσουν βίντεο ή όχι και για πόση ώρα.

Σενάριο:

«Θέλουμε να μάθουμε για τα ζώα που πέφτουν σε χειμέρια ναρκη» 🌱

Ρωτάμε τα παιδιά:

«Παιδιά, σήμερα θέλουμε να μάθουμε ποια ζωάκια πέφτουν σε χειμέρια νάρκη.
Τι λέτε; Χρειάζεται να δούμε βίντεο στον υπολογιστή;»

Επιλογές που δίνονται στα παιδιά:

🔹 Επιλογή 1:
«Να βάλουμε βίντεο και να το αφήσουμε να παίζει πολλή ώρα.»

🔹 Επιλογή 2:
«Να δούμε ένα μικρό βίντεο μόνο για να μάθουμε και μετά να σβήσουμε την οθόνη.»

---

Ρωτάμε:

«Ποια επιλογή βοηθά τη Γη;»

«Ποια επιλογή χρειάζεται λιγότερο ρεύμα;»

«Όταν μάθουμε αυτό που θέλουμε, τι κάνουμε;»

Τα παιδιά απαντούν:

«Σβήνουμε!»
«Δεν το αφήνουμε να παίζει!»
«Το βλέπουμε λίγο!»

---

Απόφαση παιδιών:

Τα παιδιά επιλέγουν τη 2η επιλογή:
✔️ Βλέπουμε σύντομο βίντεο (1–2 λεπτά)
✔️ Μαθαίνουμε αυτό που θέλουμε
✔️ Κλείνουμε τον υπολογιστή

---

Παιδαγωγικό όφελος:

Τα παιδιά:

• κατανοούν ότι το βίντεο είναι εργαλείο μάθησης και όχι συνεχής απασχόληση
• μαθαίνουν να επιλέγουν χρόνο προβολής
• συνδέουν τη συμπεριφορά τους με το μήνυμα
  👉 «Όσο λιγότερο παίζει η οθόνη, τόσο βοηθάμε τη Γη»

---

Τα σενάρια τεκμηριώνουν ότι:

• η προβολή βίντεο γίνεται μόνο όταν υπάρχει μαθησιακή ανάγκη
• ο χρόνος προβολής είναι περιορισμένος
• αποφεύγεται η άσκοπη κατανάλωση ενέργειας
  ➡️ συμβάλλοντας στη μείωση του ψηφιακού και ανθρακικού αποτυπώματος του σχολείου

---

Τα παιδιά μαθαίνουν ότι ο χρόνος μπροστά στην οθόνη μετράει και πρέπει να είναι περιορισμένος και με σκοπό.

Η ψηφιακή μας αφίσα – Σβήνω τον υπολογιστή, βοηθάω τη Γη»

Στο πλαίσιο της δράσης, τα παιδιά πρότειναν λέξεις και μικρές φράσεις που εκφράζουν την υπεύθυνη χρήση του υπολογιστή (π.χ. σβήνω, λίγο, ρεύμα, Γη, βοηθάω).
Οι λέξεις καταγράφηκαν ψηφιακά μέσω του εργαλείου AnswerGarden.

Στη συνέχεια, οι λέξεις αυτές εισήχθησαν σε εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο δημιούργησε ψηφιακή αφίσα με το μήνυμα της υπεύθυνης χρήσης του υπολογιστή.

Η αφίσα:
✔️ δεν εκτυπώθηκε,
✔️ κοινοποιήθηκε ψηφιακά στους γονείς μέσω email,
✔️ χρησιμοποιήθηκε ως μήνυμα ευαισθητοποίησης και εκτός σχολείου.

Τα παιδιά:

• συμμετείχαν ενεργά στη δημιουργία ενός ψηφιακού έργου,
• κατανόησαν ότι η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιείται με μέτρο και σκοπό,
• είδαν ότι ένα μήνυμα μπορεί να διαδοθεί χωρίς χαρτί και χωρίς άσκοπη χρήση οθονών.

η χρήση του υπολογιστή ήταν σύντομη και στοχευμένη,

• αποφεύχθηκε η άσκοπη προβολή βίντεο και η παρατεταμένη χρήση οθονών,
• δεν πραγματοποιήθηκε εκτύπωση, μειώνοντας κατανάλωση ενέργειας και πόρων,
• το μήνυμα της υπεύθυνης χρήσης διαδόθηκε ψηφιακά, ενισχύοντας την οικολογική συνείδηση οικογένειας και σχολείου.

➡️ Έτσι, η ψηφιακή αφίσα λειτούργησε ως παράδειγμα καλής πρακτικής, όπου οι ΤΠΕ αξιοποιούνται δημιουργικά, με μέτρο και με σεβασμό στο περιβάλλον, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση του ψηφιακού και ανθρακικού αποτυπώματος του σχολείου.

Φτιάχνουμε βίντεο με μήνυμα: χρησιμοποιώ λίγο τον υπολογιστή»

Τα παιδιά δημιούργησαν ένα πολύ σύντομο βίντεο με μήνυμα την υπεύθυνη χρήση του υπολογιστή.
Το βίντεο προβλήθηκε μία φορά, ενώ στη συνέχεια ο υπολογιστής έκλεισε.

Η δραστηριότητα ενίσχυσε την κατανόηση ότι το βίντεο χρησιμοποιείται μόνο όσο χρειάζεται, περιορίζοντας την άσκοπη κατανάλωση ενέργειας και το ψηφιακό αποτύπωμα άνθρακα.

«Τι δείχνουν τα ερωτηματολόγια των γονέων;»

Δόθηκαν ερωτηματολόγια στους γονείς σχετικά με:

• τον χρόνο που τα παιδιά χρησιμοποιούν υπολογιστή/κινητό στο σπίτι,
• το είδος του περιεχομένου που παρακολουθούν.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα παιδιά παρακολουθούν κυρίως εκπαιδευτικά βίντεο, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, συχνά από το κινητό των γονέων.

Τα αποτελέσματα συζητήθηκαν στην τάξη με απλή γλώσσα.
Τα παιδιά κατανόησαν ότι, παρότι τα βίντεο είναι εκπαιδευτικά, η πολλή ώρα κουράζει και δεν βοηθά τη Γη.

Απόφαση παιδιών

Τα παιδιά αποφάσισαν:
✔️ στο σχολείο να χρησιμοποιούν τον υπολογιστή μόνο όσο χρειάζεται για να μάθουν,
✔️ να σβήνουν την οθόνη όταν τελειώνουν,
✔️ να προσπαθήσουν να κάνουν το ίδιο και στο σπίτι.

Η δραστηριότητα συνδέει σχολείο και οικογένεια, προωθώντας τον περιορισμό της προβολής βίντεο και τη μείωση του ψηφιακού αποτυπώματος άνθρακα.Σύνολο ψηφιακής χρήσης ανά ημέρα:
20–30 λεπτά το πολύ

Σύγκριση πριν-μετά

Συζητήσαμε τι κάναμε πριν και μετά (λιγότερα βίντεο, πιο σύντομη χρήση)

Η μείωση της άσκοπης λειτουργίας του υπολογιστή μειώνει άμεσα την κατανάλωση ενέργειας

Αποτυπώνεται η αλλαγή συμπεριφοράς και η μείωση της ψηφιακής κατανάλωσης.

Αναστοχασμός: τι αλλάξαμε;

Ο “Φύλακας του Υπολογιστή”

Καθημερινά ένα παιδί αναλάμβανε τον ρόλο να υπενθυμίζει το σβήσιμο οθόνης και υπολογιστή

Δέσμευση παιδιών

Τα παιδιά υπέγραψαν υπόσχεση υπεύθυνης χρήσης του υπολογιστή.

Η δράση ολοκληρώνεται με συνειδητή δέσμευση περιορισμού της προβολής βίντεο, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα.

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ